SON DAKİKA
boşnak haber
boşnak haber
AdanasporAkhisar BelediyesporAlanyasporAntalyasporBeşiktaşBursasporÇaykur RizesporFenerbahçeGalatasarayGaziantepsporGençlerbirliğiİstanbul BaşakşehirKardemir KarabüksporKasımpaşaKayserisporKonyasporOsmanlı SporTrabzonspor

Köprülüler Dönemini Başlatan “Sadrazam Köprülü Arnavut Mehmed Paşa”

Bu haber 12 Mart 2018 - 19:01 'de eklendi ve 517 kez görüntülendi.

Hazırlayan : Zeynep Işıl Hamziç  Boşnak Medya

Osmanlıda Köprülü Mehmet Paşa İle Köprülüler Dönemi 1656 yılında başlamıştır.

Sadrazam Köprülü Mehmet Paşa Osmanlı’da son derece önemli bir sadrazam olmuştur ve kendisinden sonrada ailesinden bir çok kişi Osmanlı’nın en önemli kişileri olarak köprülü dönemini başlatmıştır.

Osmanlı Devletinin en sıkıntılı dönemlerinden birinde Köprülü Mehmet Paşa bir kurtarıcı olarak göreve çağrıldı. Şartları kabul edilen Köprülü Mehmet Paşa 15 Eylül 1656’da göreve başladı. Böylece 27 yıl süren Köprülüler dönemi başlamış oldu. Devlet bu dönemde sıkıntılı yıllarını atlatarak tekrar eski güç ve kudretine kavuştu.

Köprülü Mehmed Paşa ( Osmanlı  Sadrazamı) , 1578 yılında Arnavutluğun Berat Sancağı’nın Rudnik Köyü’nde doğmuştur.  31 Ekim 1661 ‘de de vefat etmiştir.

Osmanlı tarihinde kendisini son derece  önemi vardır çünkü  Osmanlı Devletini olaylı bir dönemde  idare etmiştir. Kargaşaların etkisini azaltarak bu sayede devlete yeniden eski itibarını kazandırabilmiştir. Mehmed IV. tahta 7 yaşında geçtiği için Valide Kösem Sultan ve Valide Sultan Turhan söz sahibidir. Aralarında geçen entrikalar ve akıbetinde Kösem Sultan’nın öldürülmesiyle beraber bir kargaşa mevcuttur. Köprülü Mehmet Paşa bu kargaşalı dönemde sadrazam olmuş ve devleti ıslahat çalışmalarıyla disiplinli bir şekilde yönetilmesini sağlamıştır .

Yaşamı

Köprülü Mehmet Paşa, Babası Vezirköprü eşrafındandı. Gençliğinde İstanbul’a getirilerek saraya alındı. Has odalı Hüsrev Ağa’ya bağlanarak, büyük odalı zümresine dahil oldu. Sonra hazine-i amire’de vazife aldı. Kemankeş Kara Mustafa Paşa’nın zamanında Mirahorluk  payesi aldı. Daha sonra Mirmiranlıkla  Şam’a vali tayin edildi. 1650 ‘de Kubbealtı veziri oldu. Aynı sene içerisinde on yedi gün Anadolu Eyaleti  valiliği yaptı.Sadrazam Gürcü Mehmet Paşa’nın garazına uğradı ve bu yüzden rütbesi alınarak Köstendil’e sürüldü.

İpşir Mustafa Paşa’nın himayesi ile Trablus’a vali tayin edildi. Eskişehir’de karşılaştığı Boynueğri Mehmet Paşa ile birlikte İstanbul’a döndü.

Bu esnada bütün memlekette anarşi kol gezmekteydi. Zorbalık ve haksızlık almış yürümüştü. Devlet düzeni bozulmuştu. Ordudaki disiplin bozulmuş, askerler ahaliyi rahatsız etmeye başlamışlardı. Henüz çocuk olanIV.Mehmet ‘in duruma hakim olması mümkün değildi. Annesi Turhan Valide Sultan saltanat naibeliği yapıyordu.

İstanbul’da bulunan Köprülü Mehmed Paşa ise; yakın dostlarından Mimar Kasım Ağa, şair ve musikişinas Solakzade Mehmet Hemdemi Efendi ve Evliya Çelebi ile sohbet ediyor, devlet idaresi hakkındaki fikirlerini açıklıyordu. Mütevazı fıtratıyla tanınan, mevki ve makamda gözü bulunmayan Mehmet Paşa, devletin içerisinde olduğu durumdan ızdırap duyuyor ve yakın arkadaşlarına devletin kurtarılması için ne yapılması lazım geldiğini anlatıyordu.

Turhan Valide Sultan’ın müşavirlerinden olan Mimar Kasım Ağa, Köprülünün fikirlerini Valide sultana anlatmış ve Köprülüyü sadrazam olarak tavsiye etmişti.

Valide Sultan Köprülü ile görüştü ve onu sadrazam yapmak istediğini bildirdi. O esnada 78 yaşında olan Köprülü, kendisine geniş yetkiler verildiği ve aleyhine hile koparanların sözlerine itibar edilmeyeceğine söz verildiği takdirde sedâreti kabul edeceğini bildirmiş ve kendisine çok geniş yetkilerin verilmesi üzerine 15 Eylül 1656 ‘da sadrazamlığı kabul etmişti.

Mehmet Paşa idareyi ele alır almaz derhal anarşiyi bastırma yoluna gitmiş ve zorbaları birer birer yakalatarak cezalarını vermişti. IV.Murat  gibi, ordu intizam altına alınmadan devletin kargaşadan kurtarılamayacağına ve huzurun temin edilemeyeceğine inanan Mehmet Paşa, ordudaki zorbaları temizleyerek, disiplini kurmaya muvaffak oldu.

İstanbul’daki karışıklıklarda, Yeniçeri  kiyafetine soktuğu Hristiyanlar vasıtası ile Müslüman ahaliyi zarara uğratan Rum Patriği’ni idam ettirdi.

İstanbul’daki ulema sınıfı arasındaki kargaşalığı önledi ve bu sınıfın huzurla hizmet görür hale gelmelerini sağladı.

Devlet bünyesinde asayişi muhafaza edip, huzur ve intizamı ikame ettikten sonra orduyu toplayarak sefere çıktı. Çanakkale Boğazını kapatmış olan Venediklerin üzerine yürüdü.

Kaptan Topal Mehmet Paşa’nın denizden, kendisinin karadan yaptığı taarruz neticesinde Venediklileri boğazdan attı ve Venedik işgali altındaki Bozcaada  ve  Limni adalarını geri aldı.

Ardından,Eflak , Boğdan ve Erdel  meselelerini ele aldı. Buradaki isyanları bastırdı. Anadolu’daki  Abaza Hasan Paşa  isyanını da başarıyla bastırdı ve Anadolu’da huzuru temin etti.

1661’de Edirne’de vefat eden Köprülü, İstanbul’a getirilerek Divanyolun da ki türbesine defnedildi.

Kendisinden sonra oğulları, Köprülü Fazıl Ahmet Paşa  ve Köprülü Fazıl Mustafa Paşa sadrazam olarak devlete hizmet etmişlerdir.

Yenilik Hareketleri

  • Orduyu disiplin altına aldı.
  • Devlet hazinesindeki paraların gereksiz yere harcanmasına engel oldu.
  • Çanakkale Boğazı’nda ki Venedik ablukasını kaldırdı.
  • Osmanlı Devletine yönelik iç ve dış karışıklıkları bastırdı.

Arnavut Köprülü Mehmed Paşa’nın Yeğeni olan,

Amcâzade Köprülü Hüseyin Paşa’nın hayatı ve faaliyetlerine de kısaca değinirsek (1644-1702)

Osmanlı Devleti’nin siyasi yaşamında önemli bir yere sahip olan Amcazade Hüseyin Paşa’nın yaşamını, sadrazamlığı döneminde ve öncesinde devlete olan hizmetlerini, Karlofça Anlaşmasının imzalanması sırasındaki etkilerini, anlaşmanın imzalanmasından sonra yapmış olduğu ıslahat çalışmalarını incelemektir. Amcazâde Hüseyin Paşa, Osmanlı Devleti’nde 18. yüzyıl reform sürecinin de kapısını açan birisidir. Amcazâde Hüseyin Paşa’nın yaşamı ile sadaret dönemindeki siyasi, askeri ve sosyal olaylar iç içe geçmiştir. Dolayısıyla bu yazıda Amcazâde Hüseyin Paşa merkez alınarak II. Mustafa dönemi Osmanlı siyasi tarihi, bu dönemde meydana gelen gelişmeler ve Hüseyin Paşa’nın ıslahat çalışmaları da ele alınacaktır. Son olarak ise Hüseyin Paşa’nın beş yıllık sadrazamlığı sırasında Osmanlı toplumunda ne gibi değişmelerin meydana geldiği ve Ahmet Refik’e göre “Felaket Seneleri” olarak adlandırılan dönemin nasıl bittiği ortaya konulacaktır. Amcazade Hüseyin Paşa çok zor bir dönemde sadrazamlık makamına gelmiştir.

Karlofça Anlaşması her ne kadar tarihimizde kötü yönleri ile tanınsa da, Karlofça Anlaşmasının imzalanması sırasında Hüseyin Paşa gibi dirayetli bir devlet adamının iktidarda bulunması devlet için kazanç olmuştur.

Çünkü uygulamış olduğu usta diplomasi sayesinde devleti en az zararla çıkarmasını başarabilmiştir. Anlaşmanın imzalanmasından sonra Hüseyin Paşa bir taraftan bozulan dış ilişkileri düzeltmeye çalışırken, bir taraftan da içte huzur ve istikrarı sağlamaya çalışmıştır. Barış döneminin getirmiş olduğu güven ortamı sonrası devlet, yapılan idarî, malî, siyasî ve askerî ıslahatlar sayesinde yeni bir ivme kazanmıştır. Amcazâde Hüseyin Paşa döneminde ıslahatların yanı sıra harp dönemi son bulduğu için, devlet içerisinde imar faaliyetleri ve yatırımlar da hız kazanmıştır.

Hüseyin Paşa, devlet adamı olmanın ötesinde bir kültür adamıdır da. O bu manada ülke genelinde birçok eser yaparak ve ilim adamlarını koruyarak, onlara çalışma ortamı hazırlamıştır.

Aslında, Hüseyin Paşa Türk siyasî tarihine “Amcası Köprülü Mehmet Paşa”, amca çocukları Fazıl Ahmet ve Mustafa Paşalar gibi damgasını vurmuştur. Bütün bunlara rağmen maalesef Amcazâde çok fazla ön plana çıkamamıştır. Şunu söyleyebiliriz ki, yapmış olduğu çalışmalar ve ıslahatlar Karlofça Anlaşmasının gölgesinde kalmıştır. Ama Karlofça Anlaşmasının imzalandığı nazik durum ve dönem incelendiği zaman Hüseyin Paşa’nın Osmanlı tarihindeki önemi bir kez daha anlaşılacaktır. 

 

hatay gözleme evi

HABER HAKKINDA GÖRÜŞ BELİRT

Yorum Yok
PUAN DURUMU
Süper Lig
# TAKIMLAR O AV P
PTT 1.Lig
# TAKIMLAR O AV P
hatay gözleme evi
LİG FİKSTÜRÜ
Süper Lig
PTT 1.Lig
hatay gözleme evi