Ege'nin Yiğitleri Afyonlu Boşnaklar » Boşnak Medya
SON DAKİKA

Sırpları Sırplar Yalanlıyor !

Balkan Tarihi, Misafir Kalemler

Ege’nin Yiğitleri Afyonlu Boşnaklar

Bu haber 20 Eylül 2014 - 22:23 'de eklendi ve 366 views kez görüntülendi.

          Ege’nin Yiğitleri Afyonlu Boşnaklar

.

Hazırlayan :Şevket Kuçeviç  Boşnak Medya

      Yolculuğumuza Afyon üzerinden devam ediyoruz.Anadolu coğrafyasının merkezi yerleşkelerinden biri olan ve bu anlamda  kültürel etkileşim sürecinin yoğun olarak yaşanmış olması ile karşımıza çıkan Afyon’un Sandıklı İlçesine bağlı Alacami Köyü’ndeyiz.

          Alacami Köyü, Afyonkarahisar iline 85 km, Sandıklı ilçesine 24 km  uzaklıktadır.2021 nüfusu 103’tür.Yazın köy nüfusu ikiye katlanmaktadır. Köye ulaşım Sandıklı-Uşak Devlet Karayolu 19.  km’sinden Alacami Köyü sapağından veya Sandıklı-Afyon devlet  karayolu 3. km’sinden sonra sapılan üst yoldan sağlanmaktadır.

Alacami Köyü

 

                                          BOŞNAKLARIN KÖYE YERLEŞMESİ

           Alacami ,1830-1900 yılları arasında Balkan  coğrafyasından Anadolu’ya gerçekleşen büyük göç dalgasının durak yerlerinden  biri olup köyün sakinleri Boşnak’tır.

          Köyün adı Mostar’ın kuzeydoğusunda yer alan Nevesinje adlı  beldedeki bir camiden (Alaca Camija) gelmektedir. Köy halkı aileler,  akrabalar, boylar halinde birbirine yakın zamanlarda 1830’lu yıllardan  1900’lü yılların başına kadar geçen uzun süreçte kendilerine tahsis  edilen bu bölgeye göç etmişler ve o zamandan beri de burayı kendilerine  yurt edinmişlerdir. Genel olarak Saraybosna, Mostar ve Bijelopolje şehirlerinden gelen göçmenler  bu köyü kendilerine yurt edinmiştir. Osmanlı tarafından bağışlanan geniş arazide      köylerini ,daha önceden de burada var olan eski bir Türk köyü ile birlikte kurmuşlar ve daha çok araziye dayalı tarım ile hayvancılık yaparak geçimlerini sağlamışlardır. Alacamili Boşnaklar 1878  önce Adana Çukurova’ya gelirler. Burasını nedense beğenmezler. Belki yaşadıkları BİJELO POLE’yi (AKOVA) anımsatmadığı için olabilir. Bu kez yeni bir göç başlar, oradan Çutahya(KüTAHYA) Parmakören’e yerleşirler. Güvenlik açısından Afyon Alacami’ye, 1900 yılında daimi olarak yerleşirler. Dağı taşı aşıp da gelmişler. Kıvrım kıvrım yollardan nice sıkıntılı günler ve geceler yaşamışlar. Ama umutlarını hiç yitirmemişler. Yeni bir hayata sıfırdan başlamışlar. Birkaç kişi hariç hepsi Boşnaklarla evlenmiştir.

          Köyde okumayan yok gibidir. Köyde 60-70 hane vardır. Köydeki genç nüfus Sandıklı ilçesi ve Afyon merkeze yerleşmektedir. Köyde doğan genç nüfus da çoğunlukla İzmir’e yerleşmiştir. Alacamili Boşnaklar Boşnakça sülale adlarını bilmemekte ve maalesef bu durum da kuşaktan kuşağa aktarılmakta ..Boşnakların mezarlıklarında Boşnakça soyadları yazmamaktadır.

 

                                                       KÖYDE BOŞNAK KÜLTÜRÜ 

         Peki köyde Boşnakça ne durumda ? Baktığımız vakit köyün tamamı Boşnak olduğu halde çoğunlukla yetişkinler arasında konuşulduğunu ifade edelim. Konuşulan Boşnakça da Bosna lehçesidir.Ancak çoğu Boşnak yerleşiminde olduğu gibi Türkçeyle karılıktır.Köyün kadınları arasında Boşnakların klasik kültürel özelliğini yansıtan DİMJA kültürü maalesef unutulmuş olduğunu ifade edelim.Bunun yanında düğünlerinde akerdeon ve gusla ile Boşnakça şarkılar çalınmamaktadır.Bunun yerini İç Anadolu Türk kültürü almış ve oyun havaları almıştır.

         Bir yönüyle geleneksel Boşnak kültüründen bir yönüyle Anadolu  kültüründen izler taşıyan bu karma kültür içerisinde yer alan  muştuluk, bayramlık, görücülük gibi uygulamalar hem Anadolu Türk  kültüründe hem de göç öncesi Boşnak kültürünün birer parçaları  olmakla devam ettirilirken cosat, elma atma, kolo oynama, maşala, kına kağnı, kınanın kına gecesini takiben yakılması, düğünlerin altı gün devam etmesi gibi uygulamalar ise Alacami Köyü Boşnakları’nın  kendilerine ait milli ritüelleri olmakla dikkat çekmektedir.

 

          Sandıklı yakınlarında Pomakların yaşadığı Reşadiye Köyü vardır. Bu köy halkıyla bir türlü kültürel yakınlık bulamamışlar. Onlar bizden farklı diyorlar. Alacamili gençlerin geçmişiyle ilgili bildikleri tek şey, Bijelopole’den Sırp çetnik zulmü yüzünden kaçmış oldukları… Bir dönem Almanya’ya işçi göçü vardı. İmkanları olduğu halde yaşlılar ‘’Biz gavurlardan kaçtık sizi gavur ellerine salmayız’’ demişler.

       Kültürel hafızanın taşınabilirliği ile kültürler arası etkileşim sürecinin tartışmasız varlığı, ilgili toplumlar açısından etkileme ve  etkilenme olgusunu beraberinde getirmektedir. Bu durum özellikle  baskın kültürün diğer kültür mensupları üzerinde çok daha fazla etkili  olmasını kaçınılmaz kılmaktadır.

           Bu hal üzere Alacami Köyü sakinlerinin yüz yılı aşkın bir süredir temas halinde bulundukları Türk kültür ve medeniyetinden alıntılarda bulunmuş olmasından daha doğal  bir şey olmasa gerektir. Fakat sırası gelmişken şunu da ifade edelim ki Alacami Köyü sakinlerinin yaşam tarzı ve karakter özelliği bakımından  komşu Türk köyleri üzerinde kültürel verintilerde bulunmuş olması da  gözden uzak tutulmamalıdır.

 

            KÖYDE YAŞAYAN BOŞNAK SÜLALELERİ

 

Alacami Köyü’nde Yaşayan Boşnak sülaleleri şunlardır:

 

Şaroviç,

Şantiç,( Ersoy soyadını aldılar)

Begoviç,( Duran soyadını aldılar)

Curjan ( Güney soyadını aldılar )

Muşinoviç, ( Saygın soyadını aldılar)

Birzina,

Hociç, ( Koç soyadını aldılar)

Pobriç,

Çekroviç,

Viliç,

Voledar ( Şen soyadını aldılar)

Çekre, ( Akın ve Şahin soyadını aldılar)

Çute,( Selahattin soyadını aldılar)

Birzoviç ( Özkan soyadını aldılar)

Kankaraş,( Kaya soyadını aldılar)

Birzoviç ( Özkan soyadını aldılar)

Karamediç ( Meriç soyadını aldılar )

 

Kaynaklar:

https://sites.google.com/site/alacamikoyu/

-Merve Şen , “Sandıklı İlçesi Alacami Köyü Evlilik Merasimleri Üzerine Derleme
ve Değerlendirmeler”, İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi III,
(2012):343-357.

-Boşnak Dünyası 2019 sayısı

-Dilek Begoviç ( Alacamili Boşnaklardan )

 

 

 

HABER HAKKINDA GÖRÜŞ BELİRT

Yorum Yok