Bosna'da kazanç getiren yatırımlar ! » Boşnak Medya
SON DAKİKA

Bosna’da kazanç getiren yatırımlar !

Bu haber 09 Ocak 2017 - 18:54 'de eklendi ve 48 views kez görüntülendi.

Zeynep Işıl Hamzıç Boşnak Medya

Önceki yazımızda bu yıl  %4.92 artış gösteren Bosna ihracatından bahsetmiştik şimdi ise;

Bosna’da ekonomisi ve ihracat ile bağlantısının artmasındaki önemli kaynaklara bir göz atacağız.

Savaş öncesi Sanayi’ye dayalı olan Bosna Hersek ekonomisi günümüzde;

Hizmet,Bankacılık,Tarım,Enerji,Telekominasyon sektörü ve Turizm alanlarında yapılan yatırımlarla farklı bir konuma gelmiştir.

GIDA İŞLETME SANAYİSİ

Gıda sanayi, gıda işleme ve içecek, et, süt, meyve, sebze, şeker, yağ, tütün, hayvan ve kuşyemi sektörlerinde yoğunluk göstermektedir.

TARIM VE HAYVANCILIK

Buğday, mısır, yulaf, arpa, tütün, pamuk, üzüm,domates.karpuz ve diğer meyvelerdir.

Çiftlik hayvanlarının sayısı ise savaş sonrasında giderek artış göstermektedir. Toplam hayvansal üretim olarak yılda yaklaşık 83.000 ton et (canlı ağırlık olarak), 530 milyon litre süt üretiminden bahsetmek mümkündür. Ülkenin her yerinde bulunan akarsular  nedeni ile küçük ve büyük kapasiteli balık çiftlikleri için de uygundur Alabalık ve Sazan yetiştiriciliği önemli bir yer almaktadır.

Bosna Hersek tarım arazilerinin kimyasal gübrelemeye ve ilaçlamaya maruz kalmadığı için büyük ölçüde organik tarıma müsaittir. İklim şartlarının uygunluğu, eğitimli ve tecrübeli iş gücü bu konuda ülkede yatırımını cazip kılan unsurlardır. 

METAL VE METAL İŞLETME SANAYİ

Aluminij Mostar, Mittal Steel,Jelsingrad, Birac Zvornic ve Balkal metal başlıca firmalardır.Bu firmaların çoğu özelleştirilmiş ve yapılandırılarak daha verimli ve ihracata uygun hale getirilmiştir.

AĞAÇ VE AĞAÇ İŞLETME SANAYİ

Bosna Hersek’in %53 ün ormanlık alandır. % 47’sini yetişkin ağaçlar, % 34’ünü genç fidanlar ve %19’u da boş orman arazileridir. Bu ormanlardaki mevcut ağaçların ise % 40’ı Kayın, % 20’si Meşe, Ladin ve Köknar olup, ormanlık alanların 4/5’i de kamuya aittir. Ağaç işleme sanayi ihracatı, Bosna Hersek’in toplam ihracatının % 25’ini, GSMH’nın % 10’unu ve toplam istihdamın da % 15’ini oluşturmaktadır.Bu da mobilyacılığa önem kazandırmaktadır.   

ENERJİ SEKTÖRÜ

Enerji Şartı Konferansı üyesi olan Bosna Hersek, Enerji Şartı Antlaşmasını ve PEEREA Protokolünü imzalamıştır.

Ülkenin en önemli enerji kaynağı kömürdür. Linyit rezervlerinin yaklaşık 2,3 milyar ton civarındadır.Hidroelektrik potansiyeli ise 6000 MW’ın üzerinde tahmin edilmekte olup, bunun ancak % 35’inden faydalanılmaktadır.

Önemli boyutta rüzgar enerjisi potansiyeline sahip olan Bosna Hersek’in bio-enerji ham madde kaynaklarının da 1,5 milyon m3 ( orman / ahşap sanayi atıkları) olduğu tahmin edilmektedir.  

Ayrıca ülke potansiyel Jeo-Termal ve Güneş enerjisi kaynaklarına sahiptir. Yapılan araştırmalara göre ülkede 50 milyon tonluk petrol rezervi de bulunmaktadır.

Elektrik üretimi ve kömür ülke ekonomisinin anahtar sektörlerini oluşturmaktadır. Elektrik üretimi hem termal hem de hidroelektrik santrallerinde üretilmekte ve ihraç edilmektedir.  Üretim kapasitesi yaklaşık 14.000 GWh’dır. Ne yazık ki tek bir enerji pazarına saip olmaması Sırp ve Boşnak bölgelerinin ayrı idarelerinin olması ülke kaynaklarının etkin kullanımını engellemektedir.

Bosna Hersek aynı zamanda, özellikle su ve rüzgar enerjisi potansiyeline sahip bir ülkedir. Şuanki durumda ülke elektrik üretiminin yaklaşık % 50’si Hidroelektrik santrallerinden sağlamaktadır.

Bosna Hersek’te 191 km’lik doğal gaz boru hattı bulunmakta ve zaman içinde de ülke çapında yaygınlaştırılması çabaları öngörülmektedir.

ELEKTRİK ÜRETİMİ

Bosna Hersek Hidroelektrik üretim potansiyeli yanında, Jeotermal kaynaklar yönünden de zengin olup, halen üretilen elektrik enerjisinin % 52’si akarsulardan, % 48’i de Jeotermal kaynaklardan elde etmektedir

KİMYA SANAYİ

Kimya Sanayi %6.5 civarındadır. Tuz, fosfat ve kireç gibi inorganik hammaddeler den oluşmaktadır. Kimya sanayi Bosna Hersek’in Dış Ticaretinde önde gelen ihracat kalemlerinden olup, en fazla İnorganik Kimyasallar, İlaç ve Tıbbi ürünler ihraç etmektedir.

MADENCİLİK

Kömür, çelik, çinko, boksit, kurşun, tuz ve kil gibi madenler açısından zengin rezervlere sahiptir ve toplam enerji potansiyelinin % 93’ünü kömür oluşturmaktadır. Kömür üretiminin çoğu elektrik üretimi için kullanılmaktadır. Bugün itibariyle en fazla kömür üretimi Tuzla’da, ülkenin orta bölgelerinde ve Gacko havzasında gerçekleşmektedir.

Bosna Hersek güçlü Demir ve Çelik, Alüminyum oksit ve Alüminyum üretim kapasitelerine sahiptir. Bosnada ki demir rezervlerinin 653 milyon ton, çinko ve kurşun rezervlerinin 653 milyon ton, boksit rezervlerinin ise 120 milyon ton olduğu tahmin edilmektedir. Boksit madenleri yakınında iki alüminyum ve alüminyum oksit işleme fabrikası da bulunmaktadır.

Bosna-Hersek’de Metal İşleme Sanayi, Demir, Çelik, ve Alüminyumun yanında Kurşun, Çinko ve Bakır’la birlikte demir veya demir olmayan metal işlemeyi de kapsamaktadır.Bosnada bununla birlikte tuz, barit, kireç ve kalay madenleri bulunmaktadır. Tuzla’da bulunan Soda-Lukavac soda üretim tesisleri, 2006 yılında Şişecam iştiraki olan Soda Sanayi tarafından alınmış 8 milyon dolarlık yatırımla kapasitesi 22 milyon tona yıllık çıkarılmıştır.

TELEKOMÜNİKASYON

Savaştan sonra en hızlı toparlanan sektörlerin başında Telekomünikasyon sektörü olmuştur.İnternet ve cep telefonununda çok hızlı bir büyüme vardır.Her üç etnik grubun kendi operatörleri bulunmaktadır.En büyüğü olan Boşnak: BH Telekom dan sonra Sırp: Telekom Sırpske ve Hırvat: Eronet gelmektedir.

TURİZM

Bosna Hersek  nehirleri, el değmemiş doğası,kayak merkezleriyle kış turizmi, tarihi ve kültürel zenginlikleri cami kilise köprüleriyle kültür turizmi yanında termal suları ve kaplıcalarıyla termal turizmi ve spa turizmi , eşsiz güzelliklerinden dolayı milli ve doğa parklarıyla turizm potansiyeline her daim sahip bir ülke konumundadır.Bu durum otelcilik restaurant cafe işletmelerinin artmasına sebep olmaktadır.

EKOTURİZM

Ekoturizm doğaya dayalı bir turizm çeşididir. yayla turizmi, ornitoloji turizmi, foto-safari, akarsu sporları,atlı doğa gezisi, trekking, yamaç paraşütü, flora/fauna incelemesi, dağ turizmi ve doğa yürüyüşü önemli yer tutmaktadır.

Maglic Dağlarını bünyesinde bulunduran; 17,500 hektarlık bir alana yayılan yüksek zirveleri, şelaleri ve vadileri ile ilgi çeken  Sutjeska Milli Parkı Avrupa’da açılan ilk parklardan birisidir. Una Milli Parkı, Kozara milli Parkı, Hutovo Blato milli Parkı, Bardaca Doğa parkı yanında Blidinje Doğa Parkı’da ekoturizm  yerlerdir.

HAZIR GİYİM VE AYAKKABI

Bosna Hersek tekstil, giyim ve ayakkabı sanayilerinde uzun bir geleneğe ve iyi bir uluslararası itibara sahiptir.

Bosna’nın  bu sektörde akademik ve iş sahası anlamında tecrübeli ve donanımlı iş gücü bulunmaktadır.

Ülkenin  Avrupa’ya olan yakınlığı bu konudaki en önemli avantajıdır. Ayrıca işçi ücretleri de makuldür. Bu konuda çalışan küçük işletmeler gelişime açıktır. Ülke özellikle Almanya ve İtalya pazarlarına açılmak için uygundur.

Son olarak da Bosna-Hersek’de sabit vergilerin Avrupa’ya göre en düşük vergi oranına sahip olması Sağlık,Posta,Bankacılık ve eğitim kurumlarında KDV den de muaf olması Bosna’ yı Avrupanın vergi cenneti haline getiriyor.

  Kaynak T.C Ekonomi Bakanlığı.Webrazzi.

 

HABER HAKKINDA GÖRÜŞ BELİRT

Yorum Yok